25 december

Fiif en Tweintichste Dei

fan Wintermoanne

IN NATIVITATE DOMINI

Hoogfeest van de  Geboorte van de Heer,

KRYST



DOMINUS DIXIT

Psalm 2

De Heer sprak tot mij
Gij zijt mijn Zoon.
Heden heb Ik U verwekt.

Wat drijft de volkeren, wat bezielt ze?
Wat is de waanzin toch die zij beramen?
De groten staan gewapend tot de slag,
de machtigen de wereld spannen samen.
't is tegen het gezag van God den Here
en tegen zijn gezalfde vorst gericht:
'Komt' zeggen zij, 'laat ons hun banden scheuren
tot alle macht in onze handen ligt!'

Christmas, Bethlehem, Noël, Syrian Orthodox

Kerstnacht in de geboortegrot van Bethlehem 1994
Syrisch Orthodoxe Kerk
Het Kerstevangelie  in het Aramees;
De moedertaal van Jezus, Maria en Jozef.

In Rome:  
H. Martelares Anastatia

In Alexandrië:
H. Martelares Eugenia

OFM:  
Jacopone da Todi
Sjongmaster

In Nicomedie:  
Duizenden Martelaren,
 op Kerstmis in de kerken verbrand.

H. Petrus Nolascus,
Patroon van de Gevangenen.

Helleborus niger,  
Kerstroos Krystroas


Krystkaart Lino JR om 1967

Planten rond de Kribbe:
Mentha pulegium,  
Poleimunt

Onobrychis sativa,
"saintfoin" ‘Hillich Hea’
Esparcette,
Hanenkammetjes

Bomen:  

Cypres,

Hulst,
Ilex aquifolium


Berime hulst 2007

Boheemse Feestkalinder:
‘Ilex lacciflora’


De eeste Kerststal,
van Sint Franciscus, in Greggio

Nu zijt Wellekome,

Nu zijt wellekome
Jesu lieve Heer,
Gij komt van alzo hoge
Van alzo veer,
Nu zijt wellekome
van de hoge hemel neer,
Hier al op dit aardrijk
Zijt Gij gezien nooit meer,
Kyrieleis!

KRONIEK

1717

De Kerstvloed.
Weihnachtsflut die mehr als 10.000
Menschenleben forderte.

De meeste slachtoffers vielen in Groningerland,
OostFriesland en Butjadingerland.

'Diesmal ist uns ein trauriges Christfest bereitet worden
an das wir und unsere Nachkommen
noch denken werden.'

2008

Drama fan Faradje
Caritas International expressed its "shock"
at the killing spree in northeastern Congo,
blaming the rebels for attacking
a Christmas day concert
sponsored by the Catholic church
in the town of Faradje.
LRA rebels also burned down a church
in another village, it said.
The Lord's Resistance Army, led by Joseph Kony,
has been accused of many atrocities.

LOF VAN HET KERSTFEEST

Gezegend zij deze dag,
Die de zon heeft weergeschonken
aan ons die dwaalden in de duistere nacht;
De dag, die ons de garve bracht
Waaruit de overvloed is gesproten.
Te midden van de winter,
die de bomen van hun vruchten berooft
heeft de wijnstok zich getooid met goddelijke vrucht;
in het koudste jaargetijde
is een spruit ontloken aan de stam van Jesse.

Het is in December,
De maand waarin het binnenste der aarde
nog het haar toevertrouwde zaad besloten houdt,
Dat de graanhalm van ons heil
ontluikt uit de schoot van de maagd,
Waarin Hij was ingedaald in de lente,
Toen de lammeren huppelden in de weiden.
Ephrem de Syriër
vierde eeuw


Bethlehem
Stralende ' O ' van de geboorteplek.

Te Bethlehem Geboren

Te Bethlehem geboren
is ons een Kindje klein;
dat heb ik mij verkoren;
zijn dienaar wil ik zijn:
Eia, eia, zijn dienaar wil ik zijn.


Pas geboren Christuskind
Altaarretabel uit Polen.
Nationaal Museum Warschau

Heer Jezus werd mijn broeder,
geboren in Kerstnacht.
Maria was de Moeder
die Hem ter wereld bracht.
Eia, eia, die Hem ter wereld bracht.

Hoe hebben zij geleden,
die Moeder en dat Kind.
De weg zijn zij getreden,
waar 'k al maar lijden vind
Eia, eia, waar ‘k al maar lijden vind.

Nu zet ik niet mijn zinnen
op aardse dingen meer.
Maria wil ik minnen
en Jezus lieve Heer.
Eia, eia, en Jezus lieve Heer.

Friedrich von Spee S.J. 1591 tot 1635
streed fel tegen de heksenvervolging
in zijn dagen.

 
Bambino yn Rome

X
SIBYLLA SAMIA

De Sibille van Samia
'Van het eiland Samos'
Het Vijfde Orakel
De kribbe
een zwaard zonder schede.
Profeet: Koning David

De Sibille van Samia spreekt:

Ziet!
Spoedig komt de vreugdevolle dag
die de donkeren schaduwen verscheurt
Die de betekenis zal onthullen
van de boeken der Joodse zieners
en hun gezangen met het volk te zingen.

Volgens Barbieri:

Zie de dag komt,
dat Hij uit een arme vrouw geboren wordt
em de dieren zullen Hem aanbidden en zeggen:
'Looft hem in de voorhoven der hemelen.'

DUBLIN
Christmas 1915

O King that was born
To set bondsmen free,
In the coming battle,
Help the Gael!
Patrick Pearse


Perdrix perdrix
De Patrys
Limoges 1970

THE TWELF DAYS OF CHRISTMAS

On the first day of Christmas
my true love sends to me:
a patridge in a pear tree.

De Boom des Levens
De Ene God
Jezus, de Kloek


De protter groetet de sinne
'Gloria in Excelsis Deo'

Op de earste dei fan Kryst
Myn Memke stjoerde my:
In Protter yn in Parrebeam


Polen: De Triniteit in de Boom des Levens

Misschien is het lied
 een verborgen versie
van een 'Lied van de Getallen.'

De Twaalf Getallen.
De Uren van de Klok

Een is éne
Eén God allene
Jezum Christ geloven wij!


Parrebeam, Pear tree.

Yn Sweden:

En Gud allting regerar
En tro och salighet
En Frälsare Jesum kära
Ett dop i livsens ord
En himmel rund och klar
En sol all värld upplyser
En sista domedag


Bethlehem, de Grot.

Liturgie: Het Gloria
Gloria in Excelsis Deo!
Voor het eerst, na de Advent,
wordt het Gloria weer gezongen.
Het 'Kerstmis' moment
in elke Eucharistieviering.

Wynaldum Preekstoel Kerstmis

Winaam, preekstoel, Kryst

Gloria in Excelsis Deo, Frysk.

Eare oan God yn de Hege,
en frede op ierde oan de minsken dy’t Hy leafhat.
Wy loovje Jo.
Wy priizgje en oanbidde Jo.
Wy ferhearlikje Jo en sizze Jo tank
om jo grutte hearlikheid,
Hear God, himelske kening, God, almachtige Heit.
Hear, iennigstberne Soan, Jezus Kristus,
Hear God, Laam Gods, Soan fan de Heit.
Jo, dy’t weinimme de sûnden fan de wrâld,
ûntfermje Jo oer ús.
Jo, dy’t weinimme de sûnden fan de wrâld,
nim ús bidden oan.
Jo, dy’t sitte oan de rjochterhân fan de Heit,
ûntfermje Jo oer ús.


Winaam, Oanbidding troch de hoeders

Want Jo allinne bin’ de Hillige.
Jo allinne de Hear.
Jo allinne de alderheechsten: Jezus Kristus.
Mei de hillige Geast,
Yn ‘e hearlikheid fan God de Heit.
Amen.

Een Kindeleyn soo lobentlijck

Een Kindeleyn soo lobentlijck
Is ons gheboren huyden
Van eenen Maget suyverlijck,
Tot troost ons arme luyden:
Waar ons dit Kindeken niet geboren
Soo waren wy altemaal verloren,
Het heyl is onser allen.
Ey du soete Iesu Ghrist,
Dastu mensche geboren bist,
Behoedt ons voor de Helle.

Diet lied werd in vroeger eeuwen
in de Reformatorische kerken,
ook in Fryslân,op Kerstdag gezongen.
Het bleef bewaard in Oldenzaal.
Ds. Adam Westerman nam het op in zijn:
de Groote Christelycke Zee-vaert.

.LITURGISCHE KALENDER

NACHTMIS

Dominus dixit

Statio in Sinte Maria Magiore
'bij de Kribbe'


Maria Maggiore, de Crypte met de Kribbe.

Eer aan God in den hoge
en vrede op aarde aan mensen die Hij liefheeft.
Wij loven U.
Wij prijzen en aanbidden U.
Wij verheerlijken U en zeggen U dank
voor uw grote heerlijkheid.
Heer God. Hemelse Koning,
God, almachtige Vader;
Heer eniggeboren Zoon, Jezus Christus;
Heer God, Lam Gods, Zoon van de Vader;
Gij die wegneemt de zonden der wereld,
ontferm U over ons;
Gij die wegneemt de zonden der wereld,
aanvaard ons gebed;
Gij die zit aan de rechterhand van de Vader,
ontferm U over ons.
Want Gij alleen zijt de Heilige.
Gij alleen de Heer
Gij alleen de Allerhoogste: Jezus Christus,
met de Heilige Geest
in de heerlijkheid van God de Vader.
Amen.

Jesaia 9, 1-3, 5-6.
Het volk dat in duisternis wandelt
ziet een groot licht

Titus 2, 11 – 14
De genade van God
is op aarde verschenen.


Maria Maggiore inRome

EVANGELIE:
Lucas 2, 1-4.
De Geboorte van Jezus
De zang der Engelen

DAGERAADSMIS

Missa in Aurora
Misse yn it lemieren
Herdertjesmis.

In Rome: Statio
in de Kerk van de H. Anastatia.
'De Verrijzenis'


Sinte Anastatia en de Introïtus 'Lux Fulgebit'
van de Dageraadssmis.
Holterberg, Salland en Werstergo.

Lux fulgebit hodie

Statio in Santa Anastatia   


Santa Anastatia in Roma

Jesaia 62, 11 – 12
Spreek tot de jonkvrouw Sion.

Titus 3, 4-7.
De mensenliefde van God
is op aarde verschenen.

Evangelie Lucas 2, 15-20
Komt, laat ons naar Bethlehem gaan.


Santa Anastatia Roma
Maria met het Kindje.

DE HERDERTJES

De herdertjes lagen bij nachte,
zij lagen bij nacht in het veld;
zij hielden vol trouwe de wachte,
zij hadden hun schaapjes geteld.
Daar hoorden zij d’engelen zingen,
hun liederen vloeiend en klaar;
de herders naar Bethlehem gingen:
’t liep tegen het nieuwe jaar.

Kerststal Woudsend

Kryststâl fan Wâldsein

Toen zij er te Bethlehem kwamen,
daar schoten drie stralen dooreen:
een straal van omhoog, zij vernamen
een straal uit het kribje beneên,
toen vlamd’er een straal uit hun ogen
en viel op het Kindeke teer;
zij stonden tot schreiens bewogen,
en knielden bij Jezus neer.


Adeste Fidelis, Stûneboek 1973

Maria die bloosde van weelde,
van ootmoed en lieflijke vreugd’;
de goede Sint Jozef, hij streelde
het Kindje, der mensen geneugt’;
de herders bevalen te weiden
hun schaapkens aan d’ engelenschaar:
wij kunnen van’t kribje niet scheiden,
wij wachten het nieuwe jaar.


Puer natus est in Bethlehem, Alleluia

Och Kindje, och Kindje dat heden
in’t need’rige stalletje kwaamt,
ach laat ons uw paden betreden,
want Gij hebt de wereld beschaamd.
Gij komt om de wereld te winnen,
de machtigste vijand te slaan;
de macht uwer liefde van binnen
kan wereld noch hel weerstaan.

Dagmis

Statio ad S. Mariam Majorem.


Roma, Maria Maggiore

Puer Natus est Nobis


Bolswarder Missaal 1500
Puer natus est nobis.

Een Kind is ons geboren,
een Zoon werd ons geschonken.

Jesaia 52, 7-10

Hoe lieflijk op de bergen
de voeten van de vreugdebode
De Heer heeft zijn heilige arm ontbloot
voor de ogen van alle volkeren.

Psalm 97  
Geheel de aarde aanschouwde
wat onze God voor ons deed.

Hebreeën 1, 1-6.
Hij is de afstraling
van Gods heerlijkheid

Evangelie van Johannes 1, 1-18
De Proloog van Johannes

In het begin was het Woord
en het Woord was bij God en het Woord was God.
Dit was in het begin bij God.

Kerstmis, Kryst, Weihnachten

Bolsward, Kerstmorgen 2006 Slotzang
St. Franciscus Dames en Herenkoor.

In de avond:
Plechtige Vespers van Kerstmis
In Engeland:
'Lessons and Carols'



In vele kerken 'kindjewiegen'
Viering voor de jongsten.


Kindjewiegen Bolsward 2007

PELGRIMAGE:

De Rooms Katholieke Nachtmis in Bethlehem,
wordt opgedragen in de in de Sint Katharinakerk,
De Orthodoxe Kerken vieren hun kerstfeest,
volgens de oude of Juliaanse Kalender,
veertien dagen later.

Dageraadsmis
op het Herdersveld,

Dagmis
in de Verrijzeniskerk in Jerusalem.


Maria Maggiore,het Hout van de Kribbe

VIA MARITIMA

'De Weg van Harlingen naar Wladiwostok'
He Hanzepad.

Gdansk - Danzig - Danswijk


O.L.Vr.Kathedraal van Gdansk

Kerstmis in de Mariakathedraal van Gdansk,
de grootste baksteenkerk ter wereld
met plaats voor 6000 mensen.


Netgewelven van de Mariakerk in Gdansk

Tot 1945 was het de grootste
protestantse kerk ter wereld .
Vroeger was in de kerk
het Laatste Oordeel van Memling te zien.
Nu is dat naar een Museum overgebracht.

Verschillende grote altaren van de kerk
werden overgebracht naar het
Pools Nationaal Museum in Warschau.


Gdansk, Danzig, Danswijk.
Haven met het Stadhuis en de Mariakerk

http://www.youtube.com/watch?v=GJPB4Igl4V4
Joachim Bolsward: Puer natus est nobis

Koledy: Poalske Krystlieten, Polish Christmas Carols
http://video.google.nl/videosearch?rlz=1C1CHMZ
_nlNL304NL304&sourceid=chrome&ie=UTF-8&q=
polish%20christmas%20carols&um=1&sa=N&tab=wv#

Duits gezin dat 'O du Fröhlige Weihnachtszeit' zingt.
http://www.youtube.com/watch?v=FPKlilBVDT0