22 december

Twa en Tweintigste Dei

fan Wintermoanne

Zesde dag van de Kerstnovene

'O Rex Gentium'


S.A.R.C.O.R.E

O REX GENTIUM - Koning der Volkeren

 O Rex Gentium,
et desideratus earum,
lapisque angularis,  
qui facis utraque unum:
 veni, et salva hominem  
quem de limo formasti.

O Koning van de Volkeren
en hun verlangen.
Hoeksteen
die de tegendelen verbindt
Kom! En red de mens
door U uit aarde gevormd.


Patocrator, Albeheerser, in de koepel van het Eliasklooster  
bij Jerusalem

In Nicomedie:
 H. Zeno

In Frisia:  
H. Hunger,
Bisschop van Utrecht.

Hellas, Orthodoxia:
Grootmartelares Anastatia.


Santa Anastatia

In Rome:
 H. Flavianus,
die Keizer Diocletiaan bespotte  
toen die een offer aan Ceres bracht.

1950
Hjoed stoar yn Megen
Yn it kleaster fan de Minderbuorren
Broeder Everardus Witte
"’t Heilig Bruurke”


Everardus Witte
In Westfryske hillige yn spé.

Plant:

Crocus hiemalis,
Bloeit in de heuvels van Efraïm

Vogels:

de Adelaar  en het Winterkoninkje



De Griffioen

Leeuw en Adelaar tegelijk.
Symbool van de wereldlijke
en geestelijke macht van de kerk,
speciaal van de bisschoppen,
in de Middeleeuwen.

Ook beeld van Christus 'twee naturen'
God en mens.

Symbool van Pommeren.
en de Stellingwerven 'Land van de Bisschop'


Native American Year
Earth Renewal Moon, First Moon of Waboose
Spirit Keeper of the North Animal: Snow goose
Plant: Birch tree, Mineral: Quarz

Symbool:
de strijdwagen


Het Kindje Jezus van Praag
'De verborgen Keizer'

SIBYLLA PERSICA

De Sibille van Perzië
Het eerste Orakel
Lantaarn
Een monster vertredend.
Hosea

Hoor toe sterfelijke mensen;
De eeuwige Koning heerst!


Sibylla Persica, Capella Sistina, Michelangelo

De Perzische Sibylle spreekt:

Hij die door een maagdelijke moeder gebaard wordt
zal op een kromme ezel zitten,
Hij is een menslievende Heerser
die alleen naar het recht der gevallenen
het heil zal brengen.
In die dagen zullen velen veel moeten dragen

het lot van onmetelijke arbeid.
Maar één waarzeggende spreuk is voldoende:
Deze grote God zal uit een kuise Maagd geboren worden.
Naar: R Clemens

Zie beest: gij zult vertrapt worden.
en de Heer zal worden geboren in de wereld;
De schoot de maagd zal het heil der volkeren zijn

en haar voeten zullen strekken tot gezondheid der mensen.
Naar J Timmers.

Romeinen
Zesde dag van de Saturnaliën:
Geboorte van Aeon
Zoon van Korè en Persephone.
'Ceres'

Bolsward, Martinikerk en Dijlakker

Hanzestêd Boalsert, O Rex 2007

KRONIEK

1818

Wegens eervol ontslag van Isaäk Berends van Staveren
als voorzanger, beestensnijder en schoolmeester
der Joodsche gemeente te Bolsward,
wordt een oproeping gedaan voor die betrekking
op een salaris van f.300.

1954

Yn de nacht fan 22 op 23 desimber
waaide it in orkaan.
It wetter stie nea sa heech.
- Heger as ferline jier by de Ramp fan Seelân.-
De diken drigen te brekken.
De sânauto's rieden foar ús hûs lâns.
Ik hearde se en seach harren ljochten.
Ik lei te wachtsjen op de klokken
Seisbjirrum. . . . . Easterbjirrum . . . .
As it wetter komt sille hja liede,
krekt as yn Seelân.
De diken hawwe it hâlden.
Wy tanken God.
Jan Romkes

1967
Myn earste 'preek'
yn de Fermoanje yn Ljouwert.
In oekumenyske jeugdfiering
mei in rige tsjûgenissen.
"God is Ljocht en der is gjin tsjuster yn Him.'
Ik wie lokkich dat ik sa rêstich en kalm wie.

1989:
Roemenië
De Tiran 'de Conductor'is vluchteling geworden.


1989 Romania Libera
Roemenië op weg naar de democratie.

O REX GENTIUM

De Zesde Scheppingsdag

Schepping van de dieren en de mensen.
Adam uit aarde gevormd
"Man en vrouw schiep Hij hen"


De skepping fan de bisten.
Sint Marcus Basiliek yn Venetië


God 'het Woord', Adam boetserend
naar zijn beeld en gelijkenis.
De mens: 'Gods rechterhand'.

SACRAMENT: HET HEILIG HUWELIJK

MATRIMONIUM

Man en Vrouw:
Tegendelen tot één verenigd

Eucharistie als Bruiloftsmaal van het Lam.


Joods bruidpaar
Jüdisches Museum Frankfurt

HOOGLIED

Ik bezweer u, gij dochteren van Jerûzalem!
die bij de reeën of bij de hinden des velds zijt,
dat gij de liefde niet opwekt,
noch wakker maakt, tot dat het haar luste!


Joodse Bruid, Frankfurt
Jüdisches Museum.

Wie is zij, die daar opkomt uit de woestijn,
als rookpilaren, berookt met wierook,
en met allerlei poeder des kruideniers?


De Bruidsgang Frankfurt

Ziet, het bed, dat Salomo heeft,
daar zijn zestig helden rondom
van de helden van Israël,
Die altemaal zwaarden houden,
geleerd ten oorloge,
elk hebbende zijn zwaard aan zijn heup,
vanwege den schrik des nachts.


Joodse soldaten, Jüdisches Museum Frankfurt.
Nir Hod

De koning Salomo heeft zich eene koets gemaakt
van het hout van Libanon.
De pilaren derzelve maakte hij van zilver,
haren vloer van goud,
haar gehemelte van purper,
Het binnenste was bespreid
met de liefde van de dochteren Jerûzalems.

Gaat uit,
en aanschouwt gij dochteren Zions!
den koning Salomo
met de kroon
waarmede zijn moeder hem kroonde
op de dag zijner bruiloft,
en op de dag van de vreugde zijns harten.


O Rex, Franciscustsjerke

O Kening fan de Folken

O Kening fan de folken en har skat
Jo. dy't ferlangen binne fan de wrâld;
Jo, de fan God ferkarde hoekestien,
Jo hâlde beide, âld en nij bijien.
Immanuel, kom rêdt de minsk,
út ierde skepen nei jo byld en winsk.

Aansteken van de Huwelijkskaars

Houlik fan Piet en Sjoeke yn Wâldsein.
om 1987

Een Nieuw Bruiloftslied

Uit vuur en ijzer, zuur en zout
zo wijd als licht, zo eeuwenoud,
uit alles wordt een mens gebouwd
en steeds opnieuw geboren
Om ijzer in vuur te zijn
om zout en zoet en zuur te zijn,
om mens voor een mens te zijn
wordt alleman geboren.

Munster zu Freiburg

God, het huwelijk van Adam en Eva bevestigend
Le Mariage d'Adam et Eva. Fribourg Breisgau

Om water voor de zee te zijn
om anderman een woord te zijn,
om niemand weet hoe groot en klein,
gezocht, gekend, verloren.
Om avond en morgenland
om hier te zijn en overkant,
om hand in een andre hand,
om niet te zijn verloren.


Atte en Gonny yn Wâldsein

Om oud en wijs als licht te zijn,
om lippen, water, dorst te zijn,
om alles en om niets te zijn
gaat iemand tot een ander.
Naar verten die niemand weet
door vuur dat mensen samensmeedt,
om leven in lief en leed
gaan mensen tot elkander.

Tekst: Huub Oosterhuis
Mel.: Poolse volksmelodie, 1970


Schepping van Eva
Getijdenboek Cath. van Kleef
God schept Maria uit de rechterzijde van Adam


Winterkeninkje, tek. Rein Stuurman

DE KERSTPELGRIMAGE

Van Nazareth naar Bethlehem

It gea om Bethel yn de neimiddei

Op de zesde dag,
dag van de schepping van de mens,
reizen we langs Bethel
en door het gebied van Benjamin.


Jacob in Bethel

In Bethel zag Jakob
de ladder naar de Hemel.
Veel in dit gebied herinnert
aan de geschiedenissen
van Samuël en Saul.
de eerste Gezalfde vorst van Israël.


Bethel: Stenen van het 'Altaar van Jacob'

Onderweg komen we langs 
"Eben Haëzer"
Steen der Hulpe
door Samuël opgesteld
na een overwinning op de Filistijnen.

Uitziende op Jerusalem
voelen we de spanning
tussen onze wereld en haar heersers
en het Koninkrijk Gods.

HET KERKGEBOUW


Zes kaarsen in het Koor: das Singhaus.
Het Koor, de Koorbanken.
De sedilla, de zetels.

De Balkster Vesper


Bazuinengel, Santiago de Compostella

Hymne:
Eens als de bazuinen klinken.

Psalm 72.
De Koningspsalm.

PROFETIE:

Heer, niemand is aan U gelijk.
Gij alleen zijt groot,
groot is uw almachtige naam.
Iedereen moet U vrezen,
Koning van de volken; dat komt U toe.
Onder de wijze mannen
van volken en koninkrijken
is niemand aan U gelijk.
Jer. 10, 6,7.


O Rex gentium

Lied: Gezang 123 LvK
De Naam des Heren
nadert reeds van verre.
Tom Naastepad

Openbaring 21.1-7
Het Nieuw Jerusalem.

Lofzang van Maria
met Antifoon: O Koning.

Voorbede, afgesloten met:

O koning der volkeren
die hen over de aarde hebt uitgezaaid
om mens en wereld te beheren-
o kom en doorbreek de discriminaties,
verklaar de apartheid ongeldig
verenig wie vijanden zijn
en leer ons de macht te gaan delen.

Onze Vader

Koning der volken heers alom
en, eerste van de aarde kom!
Gij hoeksteen, maak ons samen één
verzamel allen om U heen.
O kom, ja kom Emmanuel
verblijd uw volk, uw Israël.
Barnard O.K.gezangboek


Altaar van Sint Pieter in Rome
Het kindje geboren.
Door velen even gestreeld!

De Zesde Dag, Vrijdag

Op de Goede Vrijdag
werd Jezus door Pilatus veroordeeld
als 'Koning der Joden'.


Siena Duccio Majestá
Zijt Gij de Koning der Joden?

Het Kruis werd zijn troon
Boven zijn hoofd: INRI
Jezus van Nazareth, Koning der Joden.

Longinus doorboorde
Christus zijde met een lans
Uit de wonde stroomden water en bloed>
In de mystiek verwijzend naar Doopsel en Eucharistie,
De sacramenten die de Kerk vormen.

Zoals Eva geboren werd uit Adams zijde
Zo wordt de Kerk op Goede Vrijdag
geboren uit de rechtersijde van Christus.

Ringsted, Kors

Christus van Ringstedt in Denemarken.
De pelgrims leggen hun hand in de O.
de zijwonde van Christus.
De O van de Kerk!


Gekruisigde 'Pestkruis' Polen.
Christus' hevig bloedende zijwonde.
Nationaal Museum Warschau

In de late middeleeuwen was er in de mystiek
een grote verering voor de zijwonde van Christus
waaruit wij geestelijk geboren zijn.
Na Trente verd de verering overgebracht
op die tot het Heilig Hart van Jezus.


Op Vespertijd gedenken we de graflegging van Christus.
Vlaamse Meester.

Symbool:

de Zespuntige Ster

de zesde dag

Het zegel van Salomo
'Davidster'


Dag van Israël en de Volken
Israël 1986

De zespuntige ster
staat ook voor de Poolster
'de Noordster'
het enige vaste punt van de oude wereld
Symbool van de Koning

De Rechters in de Friese landen.

De Keizer van Rome.
Het Pantheon

De Keizer van China.
Tempel van de Hemelse Vrede

Nu vooral van het Volk Israël
In de verdrukking

Hexagon, synagoge Kafarnaum.

Het 'zegel van Salomo' op de stenen van de synagoge
van Kafarnaüm.
Een van de oudste Joodse zessterren.

In Nederland heeft het Huis van Oranje
door de eeuwen heen als 'poolster' gefunctioneerd.
In tijden van nood roept 'Nederland' om Oranje.

Het drievoudig snoer
dat nimmer zal breken:
God, Nederland en Oranje.


Koninklijk huis, Kerstfoto 2005
Prinses Amalia als zelfbewuste stijgende ster.
Straks Neerlands stralende Noordster?

O Rex Gentium:
O Koning der Volkeren, kom!
Koning der volken, heers alom
en eerste van de aarde, kom!
Gij hoeksteen, maak ons samen een,
verzamel allen om U heen!
O kom, ja kom, Emmanuel!
Verblijd uw volk, uw Israel!

I Tjing
Hoofdstuk 76

Wanneer mensen worden geboren,  
zijn ze soepel en zacht;
Wanneer ze doodgaan,
 liggen ze uiteindelijk hard en onbuigzaam;
Wanneer de tienduizenden dingen  
en het gras en de bomen leven,
zijn ze soepel en plooibaar;
Wanneer ze dood zijn,
zijn ze verschrompeld en uitgedroogd.

Daarom zeggen we
dat het harde en onbuigzame  
metgezellen zijn van de dood,
En het soepele,
het zachte, het weke en het tere  
metgezellen van het leven.

Als een soldaat onbuigzaam is,
komt hij aan zijn eind.
Onbuigzaam en macht
nemen de laagste positie in;
Soepelheid, zachtheid,
weekheid en teerheid  
nemen de hoogst positie in.



Kleuterkerstspel 2006. Kersttoespraak van Age Huitema,
directeur van de Sint Maartensschool in Bolsward.

De Messias als de Vredesvorst
van heel de wereld.
Tegen racisme en apartheid.  

Opheffen van tegenstellingen
tussen de volkeren.
De pelgrims trekken in onze dagen
door het gebied
met de felste tegenstellingen
tussen Joden en Palestijnen.


Settlement by Bethel 

Het Hanzepad

Van Szcecin via Novogard en Gryfice
 naar Kolobrzeg 'Kolberg'.


Wapen fan Gryfice
Stad van de griffioen en Maria.
'De gouden lelie'


Gryfice, Maria Hemelvaartskerk, Baksteengotiek
Foto: wikimedia comm: J.David 
2006 Christus Rex

Christus Rex ´Polonorum´

2006
Een ultrakatholieke Partij in Polen
wil Jezus Christus uitroepen
tot 'Koning der Polen'.

De bisschoppen zeggen
dat Jezus reeds de Koning is
van de harten der Polen.
Een politieke rol voor Christus
keuren zij af.

LITURGISCHE KALENDER

Eucharistieviering van de dag


Bijbel van Napels, Elkana, Hanna en Pennina

1 Samuel 1, 24 – 28
Hanna brengt Samuel bij Eli in Silo

1 Sam. 2, 1-8,
Lofsang fan Hanna


Biddende frou

Alleluia
Kening fan de folken
En hoekstien fan de Tsjerke,
Kom en ferlos de minske
Troch Jo út ierde foarme.


Michelangelo 'Torso'
Lyk God boetsearjende

Evangelie:
Lucas 1, 46 – 56.
Magnificat


Stûneboek Advent 1970
Magnificat anima mea Dominum

'Alle machthebbers stoot Hij van hun tronen
arme en kleine mensen maakt Hij groot.'

Haiku:

Rondom mijn lamp ook,
Een roerloze lichtkring van
Winterafzondering.

Taha

O Rex Gentium  O Antifoon
http://www.youtube.com/user/JoachimBolsward#p/a/u/0/xrgN2_AkylE
Sint Franciscuskerk Bolsward 'Joachim' o.l.v. Cecilia Bekema

Orthodox Huwelijk in de U.S.A. met kroning van het Bruidspaar
in 'The Deer Hunter' 1978, Vietnamoorlog.
http://www.youtube.com/watch?v=Lfdqy7BT-bY

Pools huwelijk  van Wesele Ani e Piotre Dyjak
http://www.youtube.com/watch?v=19ZuD6zuE1E

Maria durch ein Dornwald ging
http://www.youtube.com/user/JoachimBolsward#p/a/u/1/maef1RM_Deo
Sint Franciscuskerk Bolsward Joachim