21 december

Ien en Tweintichste dei fan Wintermoanne

Vijfde dag van de Kerstnoveen


s.a.r.c.O.r.e

O Oriens,
splendor lucis aeternae,
et sol justitiae:
veni,
et illumina sedentes in tenebris  
et umbra mortis.


De opgeande sinne boppe de Sleattemer Mar. 1987
Snein Rorate, ûnderweis nei Wâldsein

O Dageraad  
luister van het eeuwig licht
en Zonne der Gerechtigheid;
Kom,
en verlicht hen die gezeten zijn
in de duisternis
en de schaduwen des doods.



Moeder Gods van het Teken
Ald Sint Thomas
Het feest van de apostel Thomas
is in de kerk van het westen
verplaatst naar drie juli,
de vroegere Melkitische datum.


 El Apostol Thomas, El Greco 

H. Petrus Canisius,
geboren in Nijmegen.

Gedenkdag van Hagar,
moeder van Ismaël

Bretagne:
Saint Kerxie

Katlijk, klokkestoel en kerk, Sint Thomasluiden.

Ketlyk Thomastsjerke en klokkestoel 2005

In Nicomedie:  
Martelares Juliana

In Rusland:
H. Dwaas Procopius

Nammedei

Thomas
Juliana

Tsjerken tawijd oan Sint Thomas:
Waaksens yn Littenseradiel

De tsjerke fan Ketlyk
is 'Thomastsjerke' neamd.

Om syn lytsleauwigens
is Thomas de koartste dei wijd.

Sint Thomas is patroon van:
Edessa, India, Goa,
Urbino, Parma, Riga

Timmerlui en Theologen,
Architecten, geometer en steenhouwers.
Urbino,

Wirdmer - Wudmer:
'Door waardigheid beroemd'

Hjoed yn it ljocht fan de Ivige
ferstoarn.

Bloem:
Erica passerina, Winterdopheide
Erica passerina
Herbarium van Linneus
De naam is tegenwoordig buiten gebruik.

Sint Thomasluiden, Katlijk

Ketlyk, Johan en Rik oan it plûslieden

Reformaasje: John Newton
1807  
Slavekeapman dy’t ta Evangelist waard.
Dichter fan ‘Amazing grace’.
It liet dat as gjin oar de Amerikaanske spiritualiteit
fertsjintwurdiget.

AMAZING GRACE

Amazing grace! How sweet the sound
That saved a wretch like me!
I once was lost, but now am found;
Was blind, but now I see.

’Twas grace that taught my heart to fear,
And grace my fears relieved;
How precious did that grace appear
The hour I first believed!

Through many dangers, toils and snares,
I have already come;
’Tis grace hath brought me safe thus far,
And grace will lead me home.

The Lord has promised good to me,
His Word my hope secures;
He will my Shield and Portion be,
As long as life endures.

Yea, when this flesh and heart shall fail,
And mortal life shall cease,
I shall possess, within the veil,
A life of joy and peace.

The earth shall soon dissolve like snow,
The sun forbear to shine;
But God, Who called me here below,
Will be forever mine.

When we’ve been there ten thousand years,
Bright shining as the sun,
We’ve no less days to sing God’s praise
Than when we’d first begun.
John Newton


John Newton
Fan Slavekeapman ta evangelist

Dier:
De Ienhoarn


De Eenhoorn 1969

HET KERKGEBOUW: Het Kruisaltaar


Het Pausaltaar in de Sint Pieter
Op de basementen van de gedraaide zuilen rond het Altaar:
De geboorte van een kind:
De schepping in barensweeën.


Het Berninialtaar in de Sint Pieter

Wij weten dat de hele schepping nog altijd
als in barensweeën zucht en lijdt.
En dat niet alleen, ook wijzelf,
die als voorschot de Geest hebben ontvangen,
ook wij zuchten in onszelf
in afwachting van de openbaring
dat we kinderen van God zijn,
de verlossing van ons sterfelijk bestaan.
In deze hoop zijn we gered.


Barende vrouw
Berninialtaar in de Sint Pieter

Moederschap III

Dit worden nu de laatste dagen,
Gij schertst, gij lacht, gij weent niet meer;
Ontspannen is nu gans de veer,
Want gij zijt moe van 't lange dragen.
Ik sta u bij, en neem uw hand,
En zwijgend staart gij in mijn ogen;
'k weet u de poort reeds doorgetogen
van 't onbekend beloofde land.
Ik kijk naar u, gij ziet mij aan,
En moeizaam volg ik uwe zinnen;
Nu treedt gij uwe tempel binnen
En ik blijf op de drempel staan.
Marcel Coole


Basement van het
Bernini altaar

SACRAMENT

DE HEILIGE EUCHARISTIE

De Mis wordt opgedragen in de morgen
bij de opgang van de Zon.
Vanouds 'Ad Orientem':
met het gelaat naar het Oosten.
Easter, Ostern, Peaske

'Morgenlicht van het Godsrijk'
Pater Wim Saris, Jan Romkes, Mgr.Möller

Bakhuizen 1980 Priesterwijding
Mgr. Bernardus Möller, hoofdcelebrant.

De Heilige Hostie
als opkomende zon

Missa Aurea, Rorateamt

Goudene Misse yn Wâldsein om 1987

O Moarnstjer, oan de Easterhimel tynd,
O kleare glâns fan ljocht dat ivich skynt
O súvre Sinne fan gerjochtigheid,
oerstrielje d'ierde dy't yn donker leit!
Immanuel,
Kom Dagerea,
ferljochtsje wa't yn't skaad binn' fan de dea.

Yn 1980 mocht ik yn myn Memmestêd Frjentsjer
op dizze dei: it wie Snein Rorate,
in Earste Hillige Misse opdrage.
Oan myn side: myn faër yn Kristus
Pater Halvard Hettema.


'Primitz' yn 'e Sint Franciscustsjerke yn Frjentsjer

Woensdag van de Quatertemperdagen van Advent

GOUDENE MISSE
Gulden Mis

Mis bij het gouden licht van de kaarsen
Missaal van Trente:

Introïtus: Rorate caeli desuper.

Jesaia 2, 2-5. Vredesvisioen,

Psalm 23: Attollite portas.
'Poorten heft uw hoofden omhoog'

Apostelen Andreas en Thomas,

Koorbank Bolsward
Rechts Sint Thomas, met de winkelhaak.

Epistel
Jesaia 7, 10-15
Zie, de Maagd zal ontvangen.

Evangelie: Lucas 1, 20-38
De Annunciatie

Unicorn, Einhorn, Unicornus.

Loppersum in Fivelingo: De Eenhoorn.
Beeld van de ontvangenis van het Goddelijk Woord
door de Maagd Maria.

Offertorium: Jesaia 35, 4
Schept moed en vreest niet!
Want zie: onze God zal recht doen:
Hij zelf zal komen en ons verlossen.

De Goudene Misse

Heit gong yn de iere moarn, yn it tsjuster,
yn de sneinske klean, yn Warkum nei tsjerke.
Dan wie de Goudene Misse.
'Voor de vruchten der Aarde'
Agatha Hiemstra - Dijkstra 1970


De moarnstjerre giet op yn Boalsert

O kom, do Stjerre fan 'e moarn.
en draach dyn hearlik ljocht ús oan.
Ferdriuw de nacht fan doem en dea,
wy groetsje al dyn dagerea.
Wês blild. wês bliid, o Israël.
Hy komt. Hy komt, Immanuël.

By de doop fan Sterre:
Sil de sinne skine,
yn in wrâld fol frede?
2003

De kortste dag van het jaar,
begin van de winter.
"Winterzonnewende"


Stûneboek: Egyptysk Krús as sinneopgong
Boeteritus Prime, 1971

De symboliek van het morgenrood werd
door de socialistische beweging gebruikt
om haar toekomstvisioen te kleuren:

MORGENROOD

Morgenrood, uw heilig gloeien
Heeft ons steeds den dag gebracht
Breek toch door, o lichtvernieuwer,
In den groten volk'rennacht 
Laat uw gloren hope geven
Hun die worst'len in den nacht
Geef hun moed in't voorwaards streven
Tot hun't daglicht tegenlacht
tot hun 't daglicht tegenlacht.


Bolswards 'Morgenrood' 2009

Morgenrood, in 't worst'lend zwoegen
Hebben zij naar u gesmacht
En in de nachten, treurig duister,
Uw verlossend werk verwacht
Roze gloed kleurt reeds de wolken
D'ochtendwind ruist door de blaân
Weldra is voor alle volken
't Schitterend zonlicht opgegaan
't Schitterend zonlicht opgegaan

Tekst: Dirk Jelles Troelstra
Mel. Otto Willem de Nobel

De zon komt in het teken van de Steenbok.

 
Steenbok in Engedi

Bij de Romeinen
Saturnaliën:
Dag van de Steenbok
Het zonnekind
wordt door een geit gevoed.

Capricornius

Lourdes: Steenbok met eikenloof.

Het 'wereldse' kerstfeest
is direct of indirect 
afgeleid van de Saturnalia.


Sixtijnse Kapel: Sibilia van Eritrea

VI
SIBILLA ERYTRAEA

De Sibille van Eritrea
Het twaalfde Orakel
Een bloem
Ezechiël

DE ERYTRESE SIBYLLE SPREEKT

Ik zie de Zoon van God,
die uit de hoogte neerdaalt
als de gelukkige Zon de laatste dagen verkondigt.
Hij zal ter wereld gebracht worden
door Hebreeuwse maagd van edele stam
en vanaf zijn kindertijd zal Hij veel moeten lijden.
Toch zal Hij een grote profeet zijn,
die goddelijke woorden spreekt.
Een maagd zal zijn moeder zijn en
Hij heeft grote wijsheid in zijn waarachtige geest.
naar R. Clemens


Vijfde Scheppingsdag: De vogels en de vissen.
Dieren van het water en de lucht.
Elementen die geen thuis zijn voor de mens

WINTERWENDE

Een zonsopgang als een archaïsch schild,
met wakker goud en koperrood en zwart;
barbaars en prachtig. -
En diagonaal steeds vluchten wilde ganzen,
wigsgewijs.

Ik heb het goud der Traciërs gezien,
Verbijsterd omgaand langs die weidse pracht,
Welhaast in tranen om de lovertak,

De lauwerkroon van bladgoud die er lag.
Doch aards was het nochtans.
Maar dit wat ik U te vertellen tracht,-
het was een wenk
Van gene zijde reeds.
Mijn liefste, niet meer lang.
Ida Gerhardt


Yn de Fryske wâlden
begjint it Sint Thomaslieden
Fanâlds by alle klokkestuollen.


Aldehoarne, Sint Thomaslieden

Yn de njoggentjinde ieuw
waard ik gebrûk ferbean
Fanwege de oerlêst en it drankmisbrûk.
Allinne Ketlik en Aldehoarne
bewarren de tradysje.

Hantsje Plûs,
Dideldommedûs.
Pyp yn 'e hoarn
it is ljochtmoarn.
Hei wost'mei?
It wordt ljochtdei
Kinst net sjen?
Nim de lantearne mei!
Garyp 1850
Sneon foar Kryst


In Twente klinken de Midwinterhorens.
Kalenderprent

The sun that brief Decemberday
Rose cheerless over hill of gray.
And darkly circled, gave ad noon,
A sadder light tan waning moon.
J,G,Whitter

Saint Thomas Grey:
The longest night and the shortest day!  


Moeder Gods van het Teken

Lofpsalm toon VI

De Skepper ferskynt no as Wysheid op ierde
de tsjustere wolken fan 'e profesijen driuwe út elkoar,
de Genede wurdt strielend sichtber
en ferdriuwt de skaden fan 'e ûnwittendheid.
Want de poarte fan it Paradys is wer iepene.

Dûnsje no Adam fan opteinens
want ús God dy't ús foarmjûn hat
hat Himselts no foarme neffens ús stâl!
Orthodokse Tsjerke

Hooglied

Wie is zij, die eruit ziet als de dageraad,
schoon gelijk de maan,
zuiver als de zon,
schrikkelijk als slagorden met banieren?

Keer weder, keer weder, o Sulammith!
keer weder, keer weder,
dat wij u mogen aanzien
Wat ziet gijlieden de Sulammith aan?
zij is als een rei van twee heiren.
Hooglied 6: 10, 13.

O ANTIFOON
O Oriens

Moarnsrea, Morgenrood, Morgenster.

KERSTPELGRIMAGE

O Oriens:

O Opgang uit den hoge,kom!

Bij Silo zijn we in Efraïm aangekomen
we trekken het hoogland binnen:
"Efraïm is mijn helm".  


Het bergland van Efraïm
'Efraïm is mijn helm'

In Jezus' tijd behoorde dit gebied bij Juda.
Vanaf de hoogste plaatsen
is Jerusalem in de verte te zien.

Op de kortste dag zien we vanaf
de hoogste heuveltop het eerste licht.



In Silo werd Samuël
die het licht brandend hield,  
door God geroepen.  
God redt de moeder met het kind
uit het grootste gevaar,  
zag Johannes in zijn visioen.


Distels in Efraïm, langs de weg.
Meer oer de O Antifoanen

Maria durch ein Dornwald ging,

Maria durch ein Dornwald ging
Kyrie eleison
Der hat siebn Jahr kein Laub getragen.
Jezus und Maria.

Was trug Maria unter ihrem herzen
Kyrie eleison
Ein kleines Kind wohl ohne schmerzen
Trug Maria unter ihrem Herzen.
Jezus und Maria.


Bolsward, Jozef en Maria onderweg

Da haben die Dornen Rosen getragen,
Kyrie eleison
Als das Kindlein durch den Wald getragen,
Da haben die Dornen Rosen getragen
Jezus und Maria.

Oud Duits Adventslied "uit het Eichsfeld"  
dat vertelt dat Maria in verwachting
door een dood bos vol doornstruiken trekt
als zij is voorbijgegaan staat het bos in volle bloei.

Werd met ontroering gezongen  
in een concentratiekamp voor vrouwen.

LITURGIE

Balkster Vespers:


Balk te Fespertiid

Lezing:
Openbaring 12: 1-10.
Het visioen van de vrouw met het kind. ‘

O Orient’

O kom, o kom Gij Orient
en maak uw licht aan ons bekend.
Verbreek de nacht van nood en dood.
Wij groeten reeds uw Morgenrood.
O kom, ja kom, Emmanuel!
Verblijd uw volk, uw Israel.


Bavianen groetsje de opkommende Sinne,British Museum

Symbool:
 
De vijfpuntige ster van de planeet Venus
de vijfde dag van de Pelgrimage

 
Synagoge van Kafarnaüm

We zingen de Lofzang van Hanna.

LITURGYSKE KALINDER

Heechliet 2, 8 – 14
Sjoch, de maaitiid komt!
De do tusken de stiennen.


Vijgenboom in Bethel

Of: Sefanja 3, 14 – 18a
Troch syn Leafde
makket Hy dy nij.


Thomastsjerke Ketlyk

Psalm 33
Alleluia
Sinne fan de gerjochtichheid.

Evangeelje:
Marije en Elisabeth.
It Evangeelje fan 31 maaie: Marije Besite.

Perigrinatio Circumborealis:


Greifswald Jacobikirche, Greif und Weinblätter.

Van Greifswald over de Pools - Duitse grens
 naar de Jacobsstad 'Stettin'. Szczeccin.


Prosesje mei de Madonna fan Fatima
oer de strjitten fan Szczeccin.

In 1996 wie ik yn Szczeccin
De Leaffrouw fan Fatima besocht krekt de stêd.,
Yn de jûne dûnse hja op de strjitten.
mids tûzenden minsken yn djippe defoasje.
31 maaie U.L.Frou besite oan Elisabeth.


Breidsjes begeliede de 'Sulammityske'
Wie it net op har hege foarspraak
dat it kommunisme foel?

Matka Boza Fatimska

Trije Portugeeske bern skôchje yn 1916 de Leaffrou
'Wyt as snie' boppe de beammen.
Yn Ruslân sil de Tsjerke skriklik ferfolge wurde.
mar Ruslan sil har bekeare
en de wrâld sil in tiid fan frede hawwe.
Oer hiel de wrâld brekt in grutte ferfolging út:
paus, kardinalen en biskoppen wurde deade.
It krús wurdt heve
Twa ingelen fange it bloed op fan de martelders
yn twa kristallen skinkkannen.
Hichtepunt fan de fisioenen is it ferneamde sinnewûnder
op 13 oktober 1917.

2007
Juist vannacht is de grenscontrôle
tussen Duitsland en Polen opgeheven.
Klein mirakel van de pelgrimsweg!

Op vele plaatsen werden de grensbomen feestelijk doorgezaagd
'O Sleutel'actueel.
De Orient van een vredig Europa.

Szczecin - Stettin

Szczecin yn 1996

De rivier de Oder

De Dom van Stettin
Is toegewijd aan de Apostel Jacobus.
Een zeer moderne inrichting.

Pommeren,
it lân fan de Griffioenen.

Der Greiff.

Tanka:

De aarde lijkt
een witte lotus,
in het uur waarop
de zon verschijnt
boven de sneeuw.

Akiko Yosano


Ikoon van het Wonderteken.
Geel, oranje en rood van de jongste dag.
Rusland 17e eeuw

Maria durch ein Dornwald ging.
http://www.youtube.com/watch?v=SX2kG-3_thg&feature=related

O Oriens.Dailymotion, met foto's uit de Pylgeralmanak.
http://www.dailymotion.com/video/x3t9vv_december-21o-antiphons_music

Szczecin - Stettin
http://www.youtube.com/watch?v=87mCYYTXaCw&feature=related

http://www.youtube.com/watch?v=DMF_24cQqT0
History of the song: Amazing Grace


't Schitterend zonlicht opgegaan
Morgenrood, uw heilig gloeien
http://www.youtube.com/watch?v=7kZuqmABa84
Socialistisch strijdlied, Stem des Volks