29 november
Njoggenentweintichste Dei
fan Slachtmoanne
Vigilie van Sint Andries.
Heilige Bisschop Radboud
Sint Redbad rust in Deventer
sedert 917,
Jorwerd in de lente
Jorwert
Sint Redbad is
Hillige Patroan fan Jorwert
Him ferskynden Marije, ús Leaffrou
Mei de hillige fammen Theckla en Agnes. 
Jorwert
Mei boppe-yn: 'De trije fammen’
Hjir bedoeld as symboal fan it Rjocht.
De god Ingo - Freyer
Op Ierland:
Saint Brendan of Birr.
Heilige Saturninus van Toulouse,
“Saint Sernin”
Patroon van de stad
en de prachtige kathedraal.
Aande Pelgrimsweg van Arles.
In Korinthe:
H. Apostel en Bisschop Silas,
metgezel van Paulus. 
Appingedam, Sint Andries
Naamdag:
Andreas, André, Andries, Dries:
De manlijke.
Redbad, Radbod, Radbodus:
Raadgever met gezag, 'bod'
of: Stoutmoedige raadgever 'boud'
Bloem: Aster miser
of Aster lateriflorus
CALICO ASTER
calico – wit katoen
‘Lady in black’
De dag na Thanksgiving
begint in Amerika 'Christmas Time'.
Als de avondklok voor Sint Andries klinkt,
bindt men stro om de boomstammen
tegen bevriezing.
Op de vooravond van het feest
van de Apostel Andreas
bidden meisjes om in hun droom
hun toekomstige man te mogen schouwen. 
Vrijend paartje
Zoals de in Zweden
vele gevonden zijn
Votiefgaven aan Fryer
In St. Andriesnacht
droom je van je vrijer of vrijster.
In Bohemen strooit een meisje
haar bed vol met graan
en zegt:
In Andreas Namen
Säe ich mein Samen
In Andreas Garten
Will ich den Schatz erwarten.
Boalserter banken:
Apostel Andreas
Heiligen Herr Andris
Ich bitte dich durch Goute
Sollst heute sein mein Boute
Sollst mer lea erscheinen
den Herzliebsten meinen.
In dem deutschen Volksglauben
sind viele Züge
von dem heidnischen Gotte Fro
"den gütigsten der Götter"
auf den Andreas,
der früh schon
"Sanctorum mistimus""
genannt wird, übergegangen.
Reinsberg-Düringsfeld
Tsjerkestimpel fan Jorwert
Jorwert, Everwierde
De terp van het Everzwijn
Het totumdier van Ingo Freyer-Fro.
Ever fan Inverness G.Bain
By 'Redbadtsjerke' tinke de Friezen
meast oan harren Kening
dy't, op in brekpunt yn de tiden,
kieze moast tusken âld en nij.
Koning Radboud
Kening Redbad
Yn in tsjerkefinster yn Warkum.
Kroniek:
In 1925 viel op deze dag
Wann sankt Andreas Abend kumt
pflegt jeder der will beweiben
Auch die, die sich bemannen will
ein hitziges gebet zu treiben.
1500 
Oscar Klimt: de Vervulling
DE ERFGENAAM
In welke winter was ‘ t dat ik een bobslee had,
Met jongens speelde en van meisjes droomde.
Dat er een blos over mijn wangen stroomde,
Wanneer ik 's avonds met mijn sommen zat
En deed, of ik niet merkte dat zij binnentrad,
En 't water nam, dat op de kachel stroomde?
'Komt vader wéér niet?' riep ik dan, maar schroomde:
‘Vader - zei ze - heeft zaken in de stad.'
Ik ging naar boven als de and're nachten.
Zij bleef, als ik, alleen met haar gedachten
En zag, als ik, de ijsbloemen op het raam.
De maan kwam op. Toen grifte ik haar naam:
‘Moeder' stond er; waarop bleef ik nog wachten?
‘k werd van haar eenzaamheid de erfgenaam.
Ed Hoornik
Biskop Redbad
Bloemaert
Hillige Biskop Radbodus
PELGRIMAGE
It Griene Jier
Nou is in âld liet nij útbrutsen
en 't sjongt frijmoedig en rebels,
hwant do hast yn in teken sprutsen>
No sprekstû sels
o dracht, 't geheimschrift fan 'e guozzen
oerfleach myn hûs yn kâlde moarn
en hjerstich spegelen de puozzen,
doe kaamst my oan
en wrâlden kantelen en hege
hymjende siken houd ik yn.
Sêft woestû dy yn my ferwege,
sêft kaamstû yn.
Stek lampen oan en rop de migen,
dat ik feestmiel hâlde mei.
Ik haw in twade teken krigen:
lûd is de dei.
Douwe Tamminga 1941
Hoogwoud, Bovenlicht 
Verbinding van een dubbele Ing met een St.Andrieskruis
gevormd door vier pijlen. 'het huwelijk'
Van Zee tot Zee.
Etappe VII
Van Nieuweschans
Over de Duitse Grens,
Door het Reiderland,
via Bunde en Jemgum,
Bij Ditzum over de Eems
naar Emden
Emden, Wappen, Harpij, Jungfrauadler
Wapen van de Stad Emden
met de Harpij
De weg gaat door Ostfriesland.
In de dorpen van het Reiderland
staan eenvoudige, goed bewaarde
Romaanse kerken.
OSTFREESLAND
Mien Land, mien Land, wat büst du mi leev!
Mien Freesland du, wat hebb ik di geern!
Dat Hart in de Bost is mi krank na di
un jankt na di in de Feern.
In Grück un Not söök ik di weer,
du lüttje Stee up de grote Eer!
Se seggen, du büst so naar un arm,
un du hest nix, wat herelk un groot?
Mien Freesland du, se kennen di neet,
du spreckst to dien kinner blot.
Dien Grötte is slicht un egen dien Aart,
hett sük depe Ogen alleen openbart.
Wilhelmina Stiefkens 1920
De Stêd Emden.
De Grote Kerk van Emden
Moederkerk van de
Protestantse Kerken van Nederland.
Monument der Reformatie.
In de Sacristie van de kerk
ontvingen de eerste 'Wederdopers'
hun Doopsel. foto: affiche.
Gedenksteen in de Emder kerk:
"Gods Kerk vervolgt, verdreven
Heft God hyr Trost gegeven
Anno 1660 Diakonen der Vremden
Nederduitschen Armen."
Emden, aan de haven.
Jantje Vis.
EEN WINTERAVONDVAL
En de kust wordt grijzer en de schemeringen
Komen nu, en ook de zee wordt grijs
En de golven zingen, o vreemde wijs
Van die andre wereld, die de golven zingen.
En zij zingen nader en mijn hart bevangt
Een onmetelijk vervreemden uit dit leven
En ik loop als in een bijna overzweven
Naar het rijk, waarheen ik altijd heb verlangd.
Spiegelend ligt het, uit de zee verschenen
Ver en in het westen en den dood voorbij.
Die daar leven zingen en zij roepen mij.
Maar de zee zij zingt en glinstert om hen henen,
Eeuwig eiland, o der zaligen domein
waarheen onder zeilen hunner laatste dromen
Slechts de stervende vervoerden overkomen
Waar mensen eenzamer en schoner zijn.
A. Roland Holst, fragment 
Strafkamp in het Emsland
De Spoorlijn volgt de zuidelijker route door het Emsland.
In de uitgestekte veengebieden rond Papenburg
richtten de Nazi's een berucht strafkamp in.
Hier ontstond het wereldberoemde lied 'Die Moorsoldaten'
dat later in vele talen in de strafkampen van de wereld
gezongen werd en gezongen wordt.
Poolse vrouwen in een Emslandlager.
Die Moorsoldaten
Wohin auch das Auge blicket.
Moor und Heide nur ringsum.
Vogelsang uns nicht erquicket.
Eichen stehen kahl und krumm.
Wir sind die Moorsoldaten
und ziehen mit dem Spaten ins Moor.
Wir sind die Moorsoldaten
und ziehen mit dem Spaten ins Moor.
Hier in dieser öden Heide
ist das Lager aufgebaut,
wo wir fern von jeder Freude
hinter Stacheldraht verstaut.
Wir sind die Moorsoldaten etc
Morgens ziehen die Kolonnen
in das Moor zur Arbeit hin.
Graben bei dem Brand der Sonne,
doch zur Heimat steht der Sinn.
Wir sind die Moorsoldaten etc
Heimwärts, heimwärts jeder sehnet,
zu den Eltern, Weib und Kind.
Manche Brust ein Seufzer dehnet,
weil wir hier gefangen sind.
Wir sind die Moorsoldaten etc
Auf und nieder geh´n die Posten,
keiner, keiner kann hindurch.
Flucht wird nur das Leben kosten,
vierfach ist umzäunt die Burg.
Wir sind die Moorsoldaten etc
Doch für uns gibt es kein Klagen,
ewig kann nicht Winter sein,
einmal werden froh wir sagen:
Heimat du bist wieder mein.
Dann zieh´n die Moorsoldaten
nicht mehr mit dem Spaten ins Moor.
Dann zieh´n die Moorsoldaten
nicht mehr mit dem Spaten ins Moor
Die Moorsoldaten, slavenarbeid.
LITURGISCHE KALENDER
Dinsdag in de eerste week van de Advent.
Jesaia 11, 1 – 10
De twijg uit de stam van Jesse
De gaven van de Heilige Geest
Het Vredesrijk.
Het Messiaanse Rijk.
Wolf en laam verkeren mit nkander
koukaalf en laiwejong vreten gras
mit zien baaident op vetwaide:
n leujong kin der wel op pazen.
Koubaist en berewiefke worden kammeroadskes,
laankoet liggen heur jongen bie nkaander,
laiw vret hooi net as os.
n Lutje potje zit te speulen bie adder zien hool,
n beudeltje stekt haand in slaang zien nust.
Grunninger Dainst 2008
Radix Jesse
Psalm 72
Koningspsalm
Regeren zal Hij van zee tot zee,
Vanaf de rivier tot de grens der aarde.
Wortel van Isaï
Banier voor de folkeren.
Hildesheim Sankt Michaeli
Hildesheim
Abdijkerk St. Michaël
De Wortel van Jesse
als gewelfschildering.
Evangelie:
Lucas 10, 21 – 24
Jezus jubelt het uit, vol van de Heilige Geest.
De vertrouwdheid van Vader en Zoon
Gelukkig de ogen die zien wat jullie zien.
Treed hier binnen, o zondaar
God wil uw Vader wezen.
Noordpoarte Jorwert
Der hoecht mar dit te barren:
it waar yn 'e spegel,de
geast út e flesse, in
gat yn 'e loft,
of God is werom yn Jorwert.
Aggie van der Meer
Hjir 1997
Haiku:
Ergens ver vandaan
Komen blaren aanvliegen;
De herfst is voorbij.
Shiki 
Hoogwoud 2005
http://www.hannieschaft.nl/moorsoldaten.html
Nederlandse site over de kampen in het Emsland
de melodie op ukelile
http://www.youtube.com/watch?v=RP4kf4nMc3o
Klassiek: Hannes Wader
http://www.youtube.com/watch?v=aEDBkK_BthA&feature=related
'Peat Beg Soldiers' Engelse versie
http://www.youtube.com/watch?v=nTRpfld45Pw
Duits: heavy Metal
http://www.youtube.com/watch?v=NHfUAFMupdU&NR=1