16 november

Sechstjinde Dei fan Slachtmoanne

Sint Margaretha van Schotland
Saint Margaret of Scotland.
Gehuwd met Malcolm III Canmore.
Moeder van David ,Koning der Schotten.
1093


H. Gertrud von Helfta,
Mystica
Beuroner Stil


Extase van Gertrudis
Luc van Hoek

In Assisie:
H. Agnes,  zuster van de H. Clara

S.J. H. Roches Gonzales 
en gezellen, Martelaren.


‘Saint Edme’
Pontigny

Edmund of Abdington
Bisschop van Canterbury

Hij rust in de abdij van Pontigny
1240

Plant: 
Geel eikenloof, eikels


Ikeblêdden by Bakhúzen 1978

Bloem van de Dag:
Sansciveria guineam


In Zurich bloei al weer de winterjasmijn
Jasminum nudiflorum

Dier:
Het wilde zwijn


Bourges, Helleketel met Pad

De pad van Hecate
Tegenbeeld van de Lelie

Requiemmisse


De profundis clamavi ad te

Psalm voor de overledenen:

De profundis clamavi ad te Domine
Uit de diepte roep ik tot U Heer
De negatieve evangelistensymbolen:
adelaar, mens, leeuw, stier, klaagvrouwen
Een dode bisschop door ratten opgeruimd
Dodendans.

De zeven kandelaren rond de baar
symboliseren de zeven engelen
die de gelovige ziel begeleiden
naar het eeuwig leven.


Wereldatlas 2000 Areopagus

WAADZEE -WADDENZEE-WATTENMEER

See, see, do wide see
wat leist der drôgjend hinne
Wa seit wat ûnk en wee
yn dy besletten binne.
Piter Jelles Troelstra,


Mare Frisicum aan de Afsluitdijk

De Waddenzee
Grootste aaneengesloten natuurgebied
van Noordwest Europa
Van Wieringen tot Römö.
Kraamkamer van ontelbare dieren.
In de slibbodem, het water en op de kusten

In het laatste helft van de twintigste eeuw
zagen we haar degeneren
De Zee-anemonen en de zeesterren verdwenen.
De schelpen aan het strand.
de zeehonden en de vogels.

Langzaam groeide in diezelfde tijd het besef
dat het Wad niet  mag sterven.
Er moet een einde komen
aan vervuiling en overbevissing.


Nei in middei oan it waad
en yn it wetter.
'seach' ik de ûntjouwing fan it libben
als Gods tinken en wurk.
1969.

Vis van de maand November:

De Steur

Acipenser sturio L.
Gewone steur.


Een steur, in Nederland gevangen.Web.

De steuren hadden hun grootste verspreiding
in het mesozoïcum: 'levend fossiel'
'De kuit is als kaviaar zeer gezocht'.
DKE 1938

DE KAMPER STEUR

Eens klonk de blijmaar door de stad:
De Bisschop zal dee'z'wal
Bezoeken met zijn hoofschen stoet
ven ridders uit het deelst bloed,
en dienaars zonder tal.

Hij worde feestlijk hier onthaald,
De zoo doorluchte gast;
Een stad zoo ver beroemd, zoo rijk,
Waardere 't hoogste eereblijk
Dat haar zoo blij verrast.

Een maaltijd open' dus het feest
Met keur van spijs bezet;
En wijn, een eeuw op't fust bewaard,
Van 't fijnste merk en ed'len aard,
Dient daarbij voorgezet.

Als hoofdgeregt verstekk' een' steur,
Tot sieraad aan den disch;
De kookkunst overtreff' zich hier,
En prepareer het edel dier,
Dat juist gevangen is.


'Steur in het wwWeb gevangen.'

Er werd, 'was toen reeds in de smaak,
Een Franse kok besteld,
Die ijlings aankwam in de stad,
de grote keukens binnentrad,
Voor hem gereed gesteld.

Hier stonden bergen ossenvleesch,
Voor beafstuk, cotelet;
Gins lag een varken, pas gespeend,
Vertrou'lijk naast patrijs of eend,
uitpuilend van het vet.

De kok had menig vreemd recept
Voor taarten en gebak;
Men kookte sausen bij de vleet,
En maakte schildpadsoep gereed,
en pudding in een zak.

Ook werden ketels aangevoerd,
Van omvang en fatsoen
Als men in den slachttijd huurt,
Die bij't vervoeren in de buurt
Een ieder schrikken doet.

Eén was de doodskist voor de steur,
Van blank geschuurd metaal,
Die levend'daar gekookt zou zijn
in 't ziedend meer van Rhijnschen wijn,
Naar luid van 't echt verhaal.

Eeen tiental mannen kreeg bevel:
Voert aan het schubbig dier
(Dat in een groote vischkaar zwom)
En werp het spoedig in die kom!....
"Sta, lieden! blijf maar hier!"

Beval een bode van de stad
Hoort wat de raad gebiedt;
Houdt op, gij Kok! staak uw bedrijf;
De hoge gast heeft pijn in't lijf,
En komt vooreerst hier niet.

Toen zegt men, kreeg op hoog bevel
Die steur een 'schelband om,
En werd zijn kerker los gezet;
waarnaar het dier weêr onverlet,
Luid klinkend, henen zwom.

Komt nu de bisschop, riep men uit,
Wat nood, wij zijn gered;
Dan is de schel een sein voor't oor,
Wij vangen op ons goed gehoor
de steur weêr in het net.

Wel is de Bisschop hier gekomen
maar van de steur is niets vernomen,
Als dat men soms aan d'IJsselboord
Het klinken van de schel nog hoort.

Kamper Steur

Kamper steur is een eiergerecht:
Een grote hoeveelheid eieren
wordt geheel met een krachtige mosterdsaus overdekt.
Zelfs een kieskeurige bisschop
liet zich eens ermee verschalken!


De Abdij van Pontigny
Toevluchtsoord van in het nauw gedreven Engelse geestelijken


De Abdy fan Pontigny
weryn Sint Edme rêst 
Yn 1967 sliepte ik hjir yn dizze bank
yn in nacht fol ûnwaar.


'Zie de maan schijnt door de bomen'
Surch 2007

Antike Hellas:

Nacht van Hecate:
De drievoudige godin van het dodenrijk
vereerd op de kruispunten.
De triniteit van het dodenrijk.

In de Christelijke wereld
plaatst men op de kruispunten een Kruis.
Teken van het leven door de dood heen.
De zware ridder, de duivel van Christoffel
vermeed de ontmoeting met de gekruisigde.
En erkende daarmee Kristus als de sterkere.
Reprobus, de Verdoemde, ging toen Jezus zoeken.

"Wite blommen draach ik oan
blommen foar myn deade soan,
foar it bern dat ik noait hie,
foar it bern dat ik noait wie.
wite blommen foar myn soan."
Sybe Krol


Blake Hecate 1790 

Die Wollust

Wollust ist des daseins Zeugungskraft,
Sie ist der Mittelpunkt, der heil'ge Quell,
Aus welchem jede Sehnsucht stürmisch fliesst,
Wohin sich jede Sehnsucht mannigfach
Gebrochen, wieder still suzammenzieht.

Novalis

KRONIEK

1828
Op de Dokkumer Kermis, bij Kastelein P.Koning
aan de Aalsumerpoort vertoond
vuurwerken en proeven met gaslicht.
SDK

1951
KNEPPELFREED

Op deze dag werden in Leeuwarden
 de betogers neergeknuppeld
die opkwamen voor het recht
Fries te spreken in de rechtzaal.



'Fjildslach' op it Saailân yn Ljouwert
foar it Paleis fan Justysje.
Fedde Skúrer naam de foarstap.



FRYSK FOLKSLIET

Frysk bloed tsjoch op!
wol no ris brûz’en siede
en bûnzje troch ús ieren om!
Flean op! Wij sjong’  it bêste lân fan d’ierde
It Fryske lân fol ear’ en rom.
Klink dan en daverje fier yn it run
Dyn âlde eare, o Fryske grûn!
Klink dan en daverje fier yn it run
Dyn âlde eare, o Fryske grûn!

Fan bûgjen frjemd,
bleau by’t âlde folk yn eare
syn namm’ en taal, syn frije sin;
syn wurd wie wet:
rjocht, slocht en trou syn leare,
En twang, fan wa ek, stie it tsjin.
Klink dan en daverje fier yn it run
Dyn âlde eare, o Fryske grûn!
Klink dan en daverje fier yn it run
Dyn âlde eare, o Fryske grûn!  

Frysk Bloed tsjuch op.

Lit dan krûpe dat net gean doar,
Lit dan bûge dat net stean doar –
Dy’t gjin krûpen learde giet,
Dy’t fan bûgjen frjemd bleau stiet,
Heech it hert, heech de kop:
Frysk bloed, tsjoch op!
Fedde Schurer


Ljouwert 1955 foar it Paleis fan Justysje

Hegebeintum

Moai Fryslân 99
Hogebeintum.

Velen staan met een sleutelbos in de hand
voor de poort van het geluk;
maar ze kunnen het sleutelgat niet vinden.

Hogebeintum, Nicolaaskerk

Hegebeintum ynterieur Sint Nicolaastsjerke
mei har rykdom oan 'roukassen'.

Haikû 'Kerkhof'

Een tuin van vrede
herinneringen alom
intens de stilte.

Mieke

PELGRIMAGE

Etappe LXXXIX


Wieringen, Oosterland
Sacramentshuis met moderne
Zeemeermin en zeemeerman.

Zurich, Surch, Fryslân


Waddenzee bij Zurich in Novimber. De Afsluitdijk bereikt Fryslân
De Fryske pylgers komme thús.

Van Oosterland op Wieringen
Over de  Afsluitdijk naar Zurich 'Surch'.


Afslútdyk by Surch novimber 2006

De pylgers komme oan
yn Westerlauwerk Fryslân. 


Surch yn it jûnljocht 'Zurich'


It doarp Surch
Trije Sint Jabiksnúnders
yn Westergo

Zurich, de oude school.

Surch, Doarpsskoalle.

Yn 1940 lei heit as soldaat by Surch
hy fûn der syn earste leafde.

De Pelgrims út Bolsert
komme in de avond thús.

Bolsward, Armhuis

Ut Armhús in Bolsert in ut avondlicht.
'Hendrik Nannes en Catharijn Epesstichting'
Verbonden met een Altaar van Sint Jakob
in de Martinikerk.

2006
In de avond de eerste rekendag nieuwe stijl
van het Bolswarder Armhuis
nu Hendrik Nannes en Catharijn Epesstichting.

Bolsward, drinkhoorn,Trinkhorn. Drinking Horn

Drinkhoorn van het Armhuis

Tegelijk met de stichting van het armhuis in 1524
werd er een prebende gesticht
op het Altaar van de Apostel Jacobus
in de Kerk van Sint Martinus.

Want hy met syn huysvrou Katryn Epes
by tselve testament
een proeven gesticht en gefundeerrt hebben,
die hy wil geleegen hebben oft geleyt
op Sint Jacobs altaer,
staende in die kerck van Bolswardt.


Het Bolswarder Armhuis
Hindrik Nannes en Catharijn Epesstichting
uit 1522


Ikoan fan de Hillige Jakobus
Yn de St. Franciscustsjerke
fan Boalsert

Liturgische Kalender

Dinsdag in de Drieendertigste Week door het Jaar 

Oneven jaren:
2 Makk. 6, 18 – 31 
Het getuigenis en de
  marteldood van Eleazar .

Psalm 3
Duizenden vijanden zal ik niet vrezen.


Christus, Pantocrator
tronend temidden der zeven kandelaren.
Trier 1000

Even jaren: 
Apocalips 3, 1-6, 14 – 22

Brieven aan de engelen van Sardes en Laodicea.
Zie Ik sta aan de deur en ik klop.

Wie overwint
hem zal ik naast Mij plaatsen op mijn troon.
Psalm 14
De rechtvaardige.

Evangelie: Lucas 19, 1-10
Zacheus in de vijgenboom


'Kingma' Grêfstien mei Hulken
yn Easterwierrum

Haiku:

Een dode krab waar
iemand op getrapt heeft,
deze herfstmorgen.

Shiki

Zurich

Surch, Jugendstil, Lisseblom

http://www.waddenvereniging.nl/wad2/index.php

Anneke Douma. Frysk Folksliet
http://www.youtube.com/watch?v=1zNuRmfexMw
Frysk bloed tsjoch op.